يك تجربه و چند درس

دكتر سیدمحمد مرندی، عضو هیأت علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران:
«نحوه حضور من در مذاکرات هستهای تقریبا اتفاقی بود... دکتر ظریف، وزير امور خارجه از من خواستند تا در این مذاکرات حضور داشته باشم و بعد از چند جلسه به توافق رسیدیم تا بهعنوان یک فرد مستقل در قالب یک پروژه دانشگاهی حضور پیدا کنم و همچنین بتوانم چند نفر از دانشجویان و تعدادی از نویسندگان و تحلیلگران غیرایرانی حامی ایران را با خود به این مذاکرات ببرم. این افراد در کار خبری و تحلیل مسايل سیاسی آگاه بودند. به عبارت ديگر، من بهعنوان یک فرد مستقل در دفاع از مواضع جمهوری اسلامی در این مذاکرات حضور پیدا کردم.
یکی از مشکلات خبرنگاران ما در پوشش خبری اين مذاكرات، تعریف نشدن رابطه دولت با رسانهها و مشکل دیگر ناآگاهی برخی از آنها از مذاکرات و تاریخچه برنامه هستهای ایران بود. بنابراین این دسته از خبرنگاران چون مسأله مذاکرات برایشان گنگ بود؛ توانایی تحلیل اخبار برای مردم را نداشتند.
من فكر میكنم رضایت وزارت خارجه برای حضور این همه خبرنگار در مذاکرات به خاطر ترسی بود که داشت؛ چون میترسید اگر به عدهای ویزا دهد، سایتهای خبری داخلی علیه وزارت خارجه شروع به فعالیت کنند. تعداد خبرنگاران ایرانی در وین 50 تا 60 نفر بود و من فکر نمیکنم تعداد کل خبرنگاران غیرایرانی بهجز روزهای خاص بیشتر از 10 تا 15نفر بوده باشد.
وقتی تعداد خبرنگاران زیاد باشد، خبرنگار خوب با خبرنگار غیرمتخصص مخلوط میشود و این خبرنگار غیرمتخصص وقتی کار غیرحرفهای انجام میدهد، به حساب همه خبرنگاران گذاشته میشود. البته اغلب خبرنگاران ما خوب و قوی بودند.
تعداد خبرنگاران در مذاکرات زیاد و سالن جلسات توجیهی برای خبرنگاران کوچک بود و تعدادی از این خبرنگاران اجازه حضور در جلسه داشتند. بنابراین امکان داشت در جلسهای خبرنگاری اجازه حضور داشته باشد و در جلسه دیگر اجازه حضور نداشته باشد. به نظر من، از این جهت کار وزارت خارجه درست نبود؛ چون ترکیب خبرنگاران عوض میشد و برخی اطلاعات غیر قابل انتشار از جلسههای توجیهی به بیرون درز پیدا میکردند. مشخص نبود اطلاعات محرمانه توسط چه کسی مخابره میشود. البته افرادی که این کار را میکردند، کم بودند؛ ولی یک یا دو نفر کافی بود تا مشکلساز شوند.
وجود یک نوع خودسانسوری یا محدودیتهای بیمورد سبب میشد خبرنگاران در مخابره اخبار عقب بیفتند و من فکر میکنم با وجود اینکه خبرنگاران ایرانی در مذاکرات بیشتر حضور داشتند؛ اما درصد بالایی از مردم ما به شبکههای خارجی مراجعه میکردند. به عبارتی با وجود اطلاعات دست اول و حضور پررنگ خبرنگاران ما خیلی از اخبار از منابع دیگر منتشر میشد!»
.....
پینوشت:
برای مطالعه بيشتر نگاه كنيد به:
http://www.rasaneh.org/NSite/FullStory/Print/?Id=7061
می خواهم بيشتر «شنونده» باشم تا «گوينده»؛