قابليت ها و مهارت های سواد رسانه ای و اطلاعاتی

دکتر عباس اسدی، استاديار گروه ارتباطات دانشگاه علامه طباطبايی:
«مبنای اولیه برای تشخيص سواد دار بودن هر فرد، توانايی خواندن و نوشتن است. از اين رو، سواد رسانهای (Media Literacy) در نگاه اول بر توانايی فرد در خواندن و شناخت رمزها استوار است.
سواد رسانهای، توانایی دسترس، ارزیابی، ارزشیابی و استفاده انتقادی و مناسب از محتوای رسانههای گوناگون است. البته مفهوم «گزینشگری» در سواد رسانهای زمانی مصداق پیدا میکند که مخاطب قدرت انتخاب داشته باشد که البته قدرت انتخاب هم ناشی از دسترسی به اطلاعات مناسب است.
قابلیتها و مهارتهای سواد رسانهای و اطلاعاتی از دیدگاه یونسکو (UNESCO) شامل دسترسی، ارزشیابی، و تولید و خلق اطلاعات است. سواد رسانهای بر اين مبنا عبارت است از:
نیاز به درک رسانهها و ارايهدهندگان اطلاعات در جامعه، داشتن معیارهای لازم برای ارزیابی اطلاعات بازیابیشده، تعیین صحت و سقم و ارزشیابی اطلاعات ارايهشده رسانهها، توان جست وجوی اطلاعات و محتوای رسانهها، بازیابی اطلاعات و محتوای رسانهها، خلق و تولید اطلاعات جدیدو محتوای رسانهها به شیوه اخلاقی و خلاقانه، انتقال اطلاعات و دانش به شیوه هنجارمند، قانونی و مؤثر با استفاده از مجاری و ابزارهای مناسب و در نهایت، نظارت بر نتايج و پيامدهای استفاده از رسانهها، اطلاعات و محتوای آنها.
همچنین سواد خبری، توصیف، تحلیل، تفسیر و ارزیابی اخبار است که در این راستا، توجه به ارزشها و ارکان خبری، و ظاهر و محتوای پیام خبر ضروری است. سواد خبری میتواند تأثیر نظامهای رسانهای و رفتار آنها را بر افراد و جامعه توصیف و تبیین کند. این نوع سواد میتواند واکنش افراد به تجربههای رسانهای را برانگیزد و به عبارت دیگر، میتواند به ارتقای اطلاعات شهروندان کمک کند.
خبرنگاران نيز در اين فضا بايد به الزامات زير بهعنوان استاندارهای حرفهای توجه كنند:
مطالعه دقیق و درک نوشتههای پیچیده، مطالعه انتقادی برای گزینش از میان اطلاعات مندرج در رسانههای چاپی و دیجیتال، جستوجوی گسترده، عمیق و با بینش از میان متون اطلاعاتی غنی که مبنای دانش و تجربیات است، و تقویت مهارتهای خواندن، نوشتن، صحبت کردن و گوش دادن که اساس هر بیان هدفمند و خلاقانه است.
بايد بدانيم وقتی تولید محتوا به نحو متکثر در جامعه ایجاد میشود، باعث رشد همزمان مخاطب و رسانه ها_ باهم _ میشود.»
.....
پینوشت:
برای مطالعه بيشتر نگاه كنيد به:
http://www.rasaneh.org/NSite/FullStory/Print/?Id=7348
می خواهم بيشتر «شنونده» باشم تا «گوينده»؛