حسن شمشادی، خبرنگار باسابقه صداوسيما:

«بحران­ها به دو نوع طبیعی و غیرطبیعی تقسیم می‌شوند: آتش­سوزی، سیل، زلزله و آتش‌فشان از جمله بحران‌های طبیعی هستند که انسان­ها در ایجاد آن نقش مستقیم ندارند و در مقابل، بحران‌های سیاسی شامل جنگ، اعتصاب و...، بحران­های اقتصادی مانند فیش‌های نجومی، بحران‌های منطقه‌ای و بین­المللی، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی هم از جمله بحران‌های غیرطبیعی محسوب می‌شوند.

البته هیچ زلزله‌ای به خودی خود بحران فرهنگی و اجتماعی ایجاد نمی‌کند؛ اما کار نابلدی، حب و بغض‌ها یا نبود شایسته­سالاری باعث ایجاد بحران اجتماعی می‌شود. سخت‌ترین نوع بحران در تمامی سطوح مدیريت بحران، بحران فرهنگی و اجتماعی است.

تمامی بحران‌ها محدود به دوران خاصی هستند و محدود بودن به یک دوره خاص، ناکارآمدی قوانین، افزایش نیاز مردم به دريافت بهنگام اخبار و اطلاعات، لزوم تصمیم‌گیری سریع، کاهش کنترل و محدودیت زمانی برای واکنش به آنها، از ویژگی‌های مشترک بحران‌ها هستند.

تصمیم‌گیری سریع در شرایط بحران از مهم‌ترین ویژگی‌های خبرنگار بحران است؛ چرا كه رسانه ها ابزار مهم در افزایش بحران یا کنترل آن هستند و می‌توانند بحران را مدیریت و اقدام به برجسته کردن یا کوچک جلوه دادن آن کنند. برخی رسانه‌ها ابزار ایجاد بحران و بالا بردن تنش در جامعه هستند.

وارونه­نمایی و سیاه­نمایی با استفاده از تاکتیک‌های نوین رسانه‌ای، نمونه‌هایی از بحران‌زایی توسط رسانه‌ها هستند.

کارکردهای رسانه­های حرفه‌ای در زمان بحران، تقویت همبستگی و وفاق ملی، جلب کمک‌های مردمی، مشارکت در حل بحران، کارکرد پیشگیرانه و آموزشی، توجیه و پذیرش بحران و شفاف سازی از وضعیت موجود برای آرامش جامعه است.

بايد بدانيم در نبرد رسانه‌ای، هرکس در میدان مبارزه خود يك فرمانده است و درلحظه باید تصمیم­گیری کند. در مواقع خاص و بحرانی، گاهی فرصت برای برگزاری جلسه و شورای سیاستگذاری برای تصمیم‌گیری نیست. اگر اتفاق مهم در میدان جنگ را ما نگوییم، یک ساعت بعد ديگر رسانه‌ها_ آنچنان که دوست داشته‌اند_ داستان را روایت می­کنند و به­طور حتم شما در این نبرد بازی را باخته‌اید.

«اداری­کاری» و «ساعت کار معین» در خبرنگاری بحران وجود ندارد و خبرنگار بحران برای مقابله با ایجاد شایعه باید منابع خبری را از وضعیت موجود مطلع کند.»

.....

پی­نوشت:

برای مطالعه بيشتر نگاه كنيد به:

http://www.rasaneh.org/NSite/FullStory/Print/?Id=7353