ديپلماسی رسانه ای و سياست خارجی
«رابطه رسانهها و سیاست، رابطه ساده و یکسویه نیست؛ بلکه تعاملی است و در این میان، دیپلماسی رسانهای به معنای به کارگیری رسانهها برای تکمیل و ارتقای سیاست خارجی امری مهم به نظر میرسد.
دیپلماسی رسانهای به علت انقلاب اطلاعاتی، بخش مهم حوزه سیاست خارجی معاصر شده است. رسانهها منبع اصلی اخبار و اطلاعات و بازیگر قدرتمند حوزه ارتباطات بینالملل هستند و نقش بسزای آنها در تحولات سالهای اخیر اين حوزه، در پروسه تاریخی خود کمنظیر است.
رسانههای جمعی و اجتماعی بهعنوان بازیگر غیررسمی و فعال، دوشادوش حکومتها نقش حیاتی و مؤثر در زمینههای ارتباطی، اطلاعرسانی، تبادل افکار، تصاویر و اطلاعات، هنجارسازی، تبلیغات، بسترسازی، آموزشدهی، هدایت الگوهای رفتاری و جهتدهی به افکار عمومی داخلی و بینالمللی ایفا میکنند و از این رهگذر بر سیاستها و روابط کشورها تأثیر شگرف میگذارند.
اکنون، کار ویژه سیاست خارجی، استفاده از رسانهها برای ایجاد تصویر بینالمللی مناسب از یک ملت است تا هویت ملی را تکمیل کند و از اين طریق، دیپلماسی رسانهای عامل مسلط است که احساس یک ملت را از خود و تصویری که بقیه جهان از او دارند، همتراز میکند. هر ملت این توانایی را دارد که با کنترل رسانههای داخلی، هویت ملی خود را بسازد؛ همچنین میتواند با تسلط بر رسانههای جهانی، تصویر بینالمللی و جایگاه خود را در سلسله مراتب سیاسی جهان شکل دهد.
دیپلماسی رسانهای یکی از کمخطرترین راهها برای متعهد کردن مخاطب خارجی است. ساخت روابط قوی و پیمانهای طولانیمدت و پایدار با بهرهبرداری از شيوههای خبری و رسانهای، از ویژگیهای دیپلماسی رسانهای است. مطبوعات، خبرگزاریها، سایتهای خبری و تحليلی، رادیو و تلویزیون از مهمترین ابزارهای دیپلماسی رسانهای هستند.
برخی کشورها در حوزه دیپلماسی رسانهای به شکل قویتر عمل میكنند و صاحب تجربه بیشتر هستند و اغلب، اقدام به تأسیس رسانههای ویژه دیپلماسی میكنند یا اینکه رسانه های موجود را به اقدامهايی بر اساس سیاست خارجی خود مؤظف میکنند؛ مانند: بنگاه سخن پراكنی بريتانيا (BBC) و صدای آمريكا (VOA) که در سطح گسترده به زبانهای مختلف، منعکس کننده اهداف سیاست خارجی دولتهای متبوع خود هستند. این هدف در ایران نیز با راهاندازی رادیو _ تلویزیونهای برونمرزی تا حدودی پیگیری میشود؛ اما با توجه به وضعیت موجود و نبود ارتباط مناسب آنها با دستگاه دیپلماسی کشور، به نظر میرسد نیاز به طراحی دقیقتر در تدوين استراتژیها و سياستها دارند.
پویایی بين دیپلماسی رسانهای و سیاست خارجی باید بخش مهم از تجزیه و تحلیل ارتباطات بینالملل معاصر باشد. شایستگی ملی و جایگاه هر ملت در سلسله مراتب سیاسی جهان بیش از هر چیز از تصویر بینالمللی آن ملت تأثير میپذيرد؛ در واقع، در عصر اطلاعات، قدرت سیاسی جهانی هر ملت از تعامل میان هویت ملی و تصویر بینالمللی آن ملت به وجود میآید و در این چارچوب، دیپلماسی رسانهای به علت قدرت رسانهها در شکلدهی به تصویر بینالملی یک ملت، از سیاست خارجی جدايیناپذیر است.»
سرور قاضیزاده هاشمی
.....
پینوشت:
برای مطالعه بيشتر نگاه كنيد به:
http://www.hamshahritraining.ir/print-3948.aspx
می خواهم بيشتر «شنونده» باشم تا «گوينده»؛